Ana sayfa › Teşvik Rehberi › Cleantech / Temiz Enerji
Temiz Enerji ve İklim Teknolojileri
(Cleantech) Girişimleri İçin Destekler
Batarya ve güneş hücresine milyar dolarlık HIT-30 çağrıları, KOBİ'ye çatı GES için 14 milyon TL'ye kadar geri ödemeli finansman, TÜBİTAK yeşil dönüşüm çağrıları ve AB karbon sınırı… Cleantech'te teşvik haritası büyük ama seçici. İşte 2026'nın doğrulanmış tablosu.
Son güncelleme: 10 Temmuz 2026 · HIT-30, KOSGEB/TÜBİTAK Yeşil Sanayi ve GİB özelgesinden doğrulandıBir bakışta
- HIT-30 enerji
- Batarya (~4,5 milyar $), elektrikli araç (~5 milyar $) ve rüzgâr (~1,7 milyar $) çağrıları açık; güneş hücresi çağrısı (~2,5 milyar $) kapandı — kapasite eşikleri yüksek
- Yeşil Sanayi (Dünya Bankası)
- KOSGEB üzerinden çatı GES'e 14M TL'ye kadar, döngüsel ekonomiye 4M TL'ye kadar geri ödemeli (faizsiz) finansman; + TÜBİTAK 1832/1833 Ar-Ge desteği
- Çatı GES vergisi
- Faydalı ömür 10 yıl / %10 amortisman; hızlandırılmış amortisman + makine KDV istisnası ancak yatırım teşvik belgesiyle mümkün (VUK geç. 30 sona erdi)
- Öz tüketim GES
- GİB'e göre şebekeye verilen ve alınan elektrik ayrı iki teslim (KDV'de netleştirme yok); fazla satış ticari kazançtır
- AB SKDM / CBAM
- 1 Ocak 2026'da kesin rejim başladı; çimento, çelik, alüminyum, gübre, elektrik, hidrojende ilk ödeme 30 Eylül 2027 — cleantech'e yeni pazar
1. 9903 yatırım teşvik sisteminde yeşil dönüşüm ve enerji
Yatırım teşvik sistemi 2025'te 9903 sayılı Karar (RG 30.05.2025) ile baştan yazıldı; yeşil enerji ve yeşil dönüşüm, sistemin öncelik verdiği alanlar arasında. Panel, batarya, tersine su arıtma, elektrikli araç bileşeni gibi üretim yatırımlarında teşvik belgesiyle KDV istisnası, gümrük muafiyeti, indirimli kurumlar vergisi ve 2 milyon TL üzeri yerli makine bedelinin %10'u kadar makine desteği gündeme gelir.
Ancak asgari sabit yatırım tutarları 1-2. bölgede 12 milyon TL, 3-6. bölgede 6 milyon TL'ye çıktı — erken aşamadaki küçük girişimler genel sistemin büyük ölçüde dışında kaldı. Sistemin yapısı, destek unsurları ve HIT-30 için: Yatırım Teşvik Sistemi ve HIT-30 rehberi.
HIT-30'un enerji modülleri
HIT-30, 2030'a kadar yüksek teknoloji yatırımlarına devlet desteği hedefleyen program; 8 alandan biri doğrudan yeşil enerji / mobilite. Enerji ve batarya çağrıları (hit30.sanayi.gov.tr):
| Modül | Durum | Ölçek göstergesi |
|---|---|---|
| Batarya | Açık | ~4,5 milyar $ destek; proje başına asgari 5 GWh/yıl kapasite |
| Elektrikli araç | Açık | ~5 milyar $ destek; 1 milyon adet/yıl hedefi, proje başına asgari 150.000 adet |
| Rüzgâr | Açık | ~1,7 milyar $ destek; OEM, deniz üstü (offshore) türbin ve kritik bileşen yatırımları |
| Güneş (hücre) | Çağrı kapandı | ~2,5 milyar $ destek; proje başına asgari 5 GW hücre üretimi |
2. Yeşil Sanayi Destek Programı (Dünya Bankası finansmanlı)
Türkiye Yeşil Sanayi Projesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda KOSGEB, TÜBİTAK ve Dünya Bankası ortaklığıyla yürütülen ~450 milyon dolarlık bir çerçeve. KOBİ ve girişimler için en somut iki kapı:
- KOSGEB — Yeşil Sanayi Destek Programı: KOBİ'lere iki bileşende geri ödemeli (faizsiz) finansman: (a) çatı tipi güneş enerjisi yatırımları için 14 milyon TL'ye kadar, (b) sanayide temiz ve döngüsel ekonomi projeleri için 4 milyon TL'ye kadar. Makine-teçhizat, personel, yazılım ve hizmet giderleri kapsanır; deprem bölgelerinde destek oranı yükselir. İşletme yaşı ve NACE sektör kodu (imalat + bilişim/hizmet kodları) şartları çağrı bazlıdır.
- TÜBİTAK — yeşil dönüşüm Ar-Ge çağrıları: Aynı proje kapsamında 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm (Teknoloji Hazırlık Seviyesi 3-9 aralığında yeşil dönüşüm Ar-Ge'si) ve 1833 SAYEM Yeşil Dönüşüm (üniversite-sanayi-kamu yenilik platformları) programları var. 2026-1 çağrıları ilkbaharda açıldı ve başvuruları Haziran 2026'da kapandı; bir sonraki dönem için takvim izlenmeli.
3. TÜBİTAK yeşil hızlandırıcıları ve kalkınma ajansları
Erken aşama iklim/enerji girişimleri için ölçek gerektirmeyen kanallar:
- TÜBİTAK hızlandırıcı çağrıları: GCIP (Küresel Çevre Amaçlı Temiz Teknoloji Programı) Türkiye ve Kapsayıcı Yeşil Geçiş hızlandırıcılarının 2026 çağrıları açıldı — temiz teknoloji girişimlerine mentorluk ve yatırımcı erişimi sağlar. GCIP kapsamı ayrıca 1812 BiGG Yatırım'da daha yüksek pay/tutar imkânıyla ilişkilendiriliyor.
- Kalkınma ajansları: 26 bölgesel ajansın yeşil dönüşüm/enerji verimliliği temalı mali destek programları (kâr amaçlı işletmelerde tipik %25-50 hibe) dönemsel açılır; başvuru KAYS üzerinden yapılır, Yatırım Destek Ofisleri ücretsiz danışmanlık verir.
- Teknopark / Ar-Ge merkezi: Enerji yönetim yazılımı, karbon muhasebesi, akıllı şebeke, batarya yönetim sistemi gibi geliştirmeler teknoparkta yürütülürse kazanç istisnası + bordroda stopaj terkini + SGK %50 desteği devreye girer.
4. Çatı GES / lisanssız üretim: vergisel boyut
Kendi tüketimi için çatısına güneş enerjisi santrali kuran şirketlerin en çok karıştırdığı konu vergilendirme. Doğrulanmış çerçeve:
| Konu | Güncel durum (2026) |
|---|---|
| Amortisman | GES maddi duran varlık olarak aktifleştirilir; GİB amortisman listesinde faydalı ömür 10 yıl, normal oran %10. VUK geçici 30. maddedeki hızlandırılmış (5 yıl) amortisman avantajı 31.12.2023'te sona erdi |
| KDV istisnası | Makine-teçhizatta KDV istisnası (KDVK 13/d) ve gümrük muafiyeti ancak yatırım teşvik belgesi alınırsa mümkün. Belge yoksa alımdaki KDV ödenir; işletmenin vergiye tabi faaliyetine hizmet ettiği ölçüde indirilir |
| Öz tüketim / mahsuplaşma | GİB (İstanbul VDB, 17.04.2026 tarihli özelge), şebekeye verilen ve şebekeden alınan elektriği KDV açısından iki ayrı teslim sayıyor — netleştirme (mahsup) yok; her biri kendi KDV'sini doğurur, faturalanır |
| Fazla elektrik satışı | İhtiyaç fazlasının şebekeye satışı ticari kazançtır: kurumlar vergisi ve KDV'ye tabidir. Öz tüketim ise elektrik giderini düşürerek dolaylı avantaj sağlar |
5. YEKDEM ve YEKA: startup için ne ifade eder?
- YEKDEM (alım garantili destek): EPDK 2026 destek maliyetlerini belirledi; 2026'da 667 santral mekanizmadan yararlanıyor ve 10 yıllık süresini dolduran lisanssız tesislerde ihtiyaç fazlası satış sınırı kaldırıldı. Ancak YEKDEM esas olarak mevcut yenilenebilir santraller içindir; yeni tesisler için eski (USD bazlı) tarife dönemi kapandı, yeni destek YEKA/YEK-G üzerinden ilerliyor. Cleantech girişimine doğrudan bir hibe değildir.
- YEKA (yarışmalı büyük ölçek): 2026'da 13 ilde 24 yeni GES YEKA alanı ilan edildi; rüzgârda 1.500 MW kapasite ve ilk deniz üstü (offshore) rüzgâr YEKA planlanıyor. YEKA büyük geliştiriciler içindir; asıl startup fırsatı, ihalelerdeki yerli üretim şartının 2026'da artmasıyla yerli panel/türbin/bileşen üreten cleantech şirketlerine açılan pazardır.
6. AB SKDM / CBAM: 2026'da kesin dönem başladı
AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM / CBAM), 1 Ocak 2026'da kesin rejime geçti; 2023'te başlayan geçiş dönemi 2025 sonunda bitti. Kapsam şimdilik çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen. AB'ye ihracat yapan üreticiler gömülü karbon emisyonlarını raporlamak ve buna karşılık gelen CBAM sertifikalarını satın almakla yükümlü; 2026 ithalatı için ilk sertifika teslimi ve ödeme tarihi 30 Eylül 2027.
İki sonuç: (1) bu sektörlerde ihracat yapan üreticiler için karbon artık maliyetin doğrudan bir kalemi; (2) karbon muhasebesi, ölçüm-raporlama-doğrulama (MRV), enerji verimliliği ve dekarbonizasyon teknolojileri geliştiren cleantech girişimlerine yeni ve hızla büyüyen bir yurt içi pazar doğuyor. Yurt dışına açılan iklim SaaS'leri için SaaS/B2B ve hizmet ihracatı destekleri de değerlendirilmeli.
Cleantech destek haritanızı çıkaralım
Kaynaklar
- HIT-30 — güncel çağrılar (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı)
- 9903 sayılı Yatırım Teşvik Kararı — Resmî Gazete (30.05.2025)
- TÜBİTAK — Türkiye Yeşil Sanayi Projesi (Dünya Bankası)
- KOSGEB — Yeşil Sanayi Destek Programı
- TÜBİTAK — 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm 2026-1 çağrısı
- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı — YEKA / YEKDEM
- Avrupa Komisyonu — CBAM (Sınırda Karbon Düzenlemesi)
YEKDEM/YEKA tarifeleri ve program destek limitleri dönemsel olarak güncellenir; çatı GES'in vergisel uygulaması özelge bazlıdır ve yatırım teşvik belgesi durumuna göre değişir. Rakamlar başvuru/uygulama öncesi güncel mevzuat ve çağrı metinlerinden teyit edilmeli, vergi danışmanınızla doğrulanmalıdır. Bilgilendirme amaçlıdır. Son güncelleme: 10 Temmuz 2026.