Yapay Zeka Girişimleri
İçin Devlet Destekleri

1. TÜBİTAK'ın açık yapay zeka çağrıları

Temmuz 2026'da yapay zeka girişimlerinin başvurabileceği kanallar; bazıları YZ'ye özel, bazıları sektör bağımsız Ar-Ge hibeleridir:

Ölçek notu: 1711 bugüne kadar 61 projeye toplam 353,7M TL destek verdi; konsorsiyum ve enstitü görüşmesi şartı nedeniyle hazırlık süresi uzundur. Tek başına, hızlı başlangıç için 1507 çoğu erken aşama YZ ekibi için daha uygundur. Bütçe/süre üst sınırları çağrı bazlı belirlenir; başvuru öncesi güncel çağrı metni okunmalıdır.

2. HIT-30: yapay zeka, veri merkezi ve çip

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı (2030'a kadar toplam 30 milyar dolarlık destek hedefi), yapay zekayı öncelikli dijital teknoloji alanı olarak konumluyor:

• YZ yatırım hamlesi: Ağırlıklı özel sektör kaynağıyla yapay zekaya en az 10 milyar dolarlık yatırımın harekete geçirilmesi; 10.000 ileri düzey YZ uzmanı + 100.000 uygulama profesyoneli yetiştirme hedefi.
• Veri merkezi: 2030'a kadar Türkiye'nin kurulu veri merkezi kapasitesinin en az 1 GW'a çıkarılması; kamu yatırım programlarının en az %2'sinin YZ projelerine ayrılması.
• HIT-Çip: En az bir endüstriyel ölçekli çip fabrikası için 5 milyar dolarlık teşvik paketi (65 nm ve daha ileri teknolojide yıllık en az 1 milyon wafer kapasitesi; ingot–wafer–test–paketleme değer zinciri). Çip yatırımlarına %30'a kadar sermaye katkısı, %10'a kadar hibe, %80'e kadar vergi indirimi + yatırım yeri, istihdam ve finansman desteği.

3. Ulusal Yapay Zeka Stratejisi kapsamında somut mekanizmalar

2021-2025 Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi (CBDDO) koordinasyonunda 2024-2025 Eylem Planı ile güncellendi. Girişimlerin bugün fiilen dokunabileceği, kaynağı bütçelenmiş mekanizmalar şu kanallara bağlıdır (strateji bunları tek çatı altında yönlendirir, para bu programlardan akar):

• Türkçe büyük dil modelleri (LLM) ve üretken YZ: Strateji, kaynakların daha etkin kullanımı için üretken YZ ile Türkçe LLM ve katma değerli ürün/hizmet geliştirilmesini önceliklendiriyor — bu tema 1711 ve 1007 çağrılarında proje kabulünü kolaylaştırır.
• Yüksek başarımlı hesaplama (HPC) ve veriye erişim: Model eğitimi için hesaplama altyapısına erişimin genişletilmesi eylem planında yer alıyor; ekipler için ticari GPU maliyetine alternatif kamu HPC kaynaklarını takip etmek gerekir.
• Ekosistem ve insan kaynağı: Ar-Ge, inovasyon ve girişimcilik ekosistemlerinin güçlendirilmesi + uzman insan kaynağının artırılması — HIT-30'un uzman yetiştirme hedefiyle örtüşür.

Stratejinin kendisi doğrudan bir hibe hattı değildir; yürütmesi Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki Yürütme Kurulu ve YZ Ekosistemi Danışma Grubu üzerinden koordine edilir. Bu yüzden bu sayfada "strateji vaadi" değil, ona bağlı somut çağrı ve teşvikler esas alınmıştır.

4. Geliştirme katmanı: teknopark ve Ar-Ge merkezi

Modeli/ürünü geliştiren ekibin bordro ve kazanç maliyeti, hibelerden bağımsız iki daimi kanaldan hafifler:

• Teknopark (4691): Bölgede geliştirilen YZ yazılımından elde edilen kazanç kurumlar vergisinden istisna (31.12.2028'e kadar); geliştirici ücretinde gelir vergisi stopajı terkini (2026'da aylık 40 asgari ücret = 1.321.200 TL tavanına kadar) + SGK işveren hissesinin %50'si. Veri yönetimi, iş uygulamaları ve sektörel yazılım türleri KDV istisnası kapsamında (KDVK geçici m.20). Bölge dışı/uzaktan çalışmada 2026 teşvik oranı bilişim personeli için %100.
• Ar-Ge merkezi (5746): 15+ TZE araştırmacılı ekiplerde teknopark dışında da %100 Ar-Ge indirimi + geliştirici bordrosunda %80-95 stopaj terkini. Bir kurumsal müşteri size özel YZ modeli sipariş ettiğinde, siparişe dayalı Ar-Ge (m.3/9) ile indirim müşteri ile %50-%50 paylaşılabilir — B2B satış görüşmesinde fiyat argümanıdır.

5. GPU/bulut maliyeti ve yurt dışı satışın vergisi

Yapay zeka SaaS'ı Genelge'nin bilişim tanımında (yapay zeka açıkça sayılıyor) — bu, ürünün yurt dışına satışını hem 10962 destekleri hem de vergi indirimiyle avantajlı kılar:

• Barındırma (hosting/bulut) desteği: Yurt dışına yönelik ürünün AWS/GCP/Azure faturası yılda 5M TL'ye kadar desteklenir; ürünün Türkçe sürümü de varsa destek ödemenin %50'si üzerinden hesaplanır (Genelge m.25). Model eğitimi için donanım kiralama ve veri merkezi destekleri yeni rejimde kaldırıldığından, on-prem GPU donanımı bu kalemde değildir.
• KVK 10/1-ğ — %80 kazanç indirimi: Yurt dışındaki müşterilere verilen ve münhasıran yurt dışında yararlanılan AI SaaS/yazılım hizmet kazancının %80'i kurum kazancından indirilir; şart, kazancın beyanname süresine kadar Türkiye'ye transfer edilmesi. Hizmet ihracı ayrıca KDV'den istisnadır.
• Teknopark alternatifi: Ürün teknoparkta geliştiriliyorsa kazanç istisnası (4691) devreye girer; aynı kazançta %80 indirimle birleşmez — müşteri karmasına göre hangisinin avantajlı olduğu hesaplanmalı.
• Tanıtım ve etkinlik: 10962 Atılım Programı'ndan yurt dışı dijital tanıtım (yılda 50M TL'ye kadar, %50; hedef ülkede %70), yurt dışı etkinlik katılımı ve satış/iş geliştirme personeli istihdam desteği de kapsamdadır; şirket yaşı/ciro şartı yoktur.

YZ girişiminizin destek haritasını çıkaralım

Kaynaklar

• TÜBİTAK — 1711 Yapay Zekâ Ekosistem 2026 Çağrısı duyurusu
• TÜBİTAK — Kamu Yapay Zekâ Ekosistemi 2026 Çağrısı (1007)
• Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı — HIT-30 programı
• CBDDO — Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2024-2025 Eylem Planı
• Ticaret Bakanlığı — 10962 Uygulama Genelgesi (PDF; m.25 barındırma, m.5 bilişim tanımı)
• KVK m.10/1-ğ (mevzuat.gov.tr)

Bilgilendirme amaçlıdır; TÜBİTAK çağrılarının bütçe/oran/süre sınırları çağrı bazlı değişir ve HIT-30 destekleri projeye özel belirlenir — başvuru öncesi güncel çağrı metni ve vergi danışmanınızla teyit şarttır. Teknopark istisnası ile %80 indirim seçimi şirkete özgü hesap gerektirir. Son güncelleme: 10 Temmuz 2026.